NASLAG | VAKTAAL
Vakjargon
Woorden die op straat, in de akte en in het Feitenboekje een vaste betekenis hebben. Geen synoniemenlijst. Een abri is een abri.
A
Aanhouden
Vrijheidsbeneming. Op heterdaad: artikel 53 Sv. Alleen als de akte het toestaat. Daarna onverwijld overdragen aan de politie. Geen eigen verhoor op kantoor.
Aanwijzing
Kenbare opdracht, geen verzoek. In het openbaar vervoer is het niet opvolgen E 128, artikel 73 Wp2000, € 110.
Abri
Overdekt bushokje, vaak met reclamepanelen. In de APV en bij schade een vast woord. Een paal met alleen een haltebord is geen abri.
Administratiekosten
€ 9 die het CJIB bovenop het bedrag uit de boetebase zet. Het Feitenboekje noemt die € 9 niet in het tarief zelf.
Akte van opsporing
De beschikking waarin staat voor welke feiten, in welk gebied en met welke bevoegdheden je beëdigd bent. Staat die niet in de akte, dan treed je niet op.
Ambtseed | ambtsbelofte
De formule waarmee je het proces-verbaal sluit. Zonder die sluiting is het concept nog geen PV.
Ambtsinstructie
De regeling voor geweld, handboeien (artikel 22) en veiligheidsfouillering (artikel 7). Geldt voor politie, KMar en buitengewoon opsporingsambtenaar.
APV
Algemene plaatselijke verordening. Lokaal recht van de gemeenteraad. De modeltekst van de VNG krijgt in het Feitenboekje vaak een F-code, zoals F 185.
B
Baldadigheid
Artikel 424 Sr, feitcode D 505. OM-feit, geen vast bedrag. D 505 is niet de valse naam. Die is D 515.
Beëdiging
De eed of belofte waarmee je boa wordt. Zonder beëdiging en akte geen opsporing.
Bekeuring
Straattaal. Juridisch is het een politiestrafbeschikking, een Wahv-beschikking of een bestuurlijke boete. Die drie zijn niet hetzelfde.
Bestuurlijke boete
Boete van een bestuursorgaan, niet van het OM. Voorbeelden: artikel 18a Participatiewet en de bedrijfsmatige route van artikel 20 Alcoholwet.
Bestuursdwang
Het bestuursorgaan herstelt de overtreding zelf, op kosten van de overtreder. Geen boete en geen feitcode.
Bijplaatsen
Huishoudelijk afval naast het inzamelmiddel aanbieden. Feitcode H 004, € 110, als de verordening het aangewezen middel voorschrijft.
BOA
Buitengewoon opsporingsambtenaar. Beëdigd voor een domein en een akte. Geen algemeen opsporingsambtenaar.
Boetebase
De openbare tarievensite van het Openbaar Ministerie. De bedragen gelden vanaf 1 januari 2026 en zijn exclusief € 9 administratiekosten.
Bord E1
Parkeerverbod of parkeerverbodszone. Feitcode R 584. Niet R 397. R 397 is onder meer de vijf meter bij een kruispunt of de inrit.
BRS
Bronsysteem dat veel gemeenten gebruiken voor bonnen en processen-verbaal. Op straat genoemd naast MEOS en CityControl. Dit portaal schrijft daar niet in.
C
Categorie-indeling B
1 auto, bus, vrachtauto en brommobiel | 2 motor | 3 bromfiets en snorfiets | 4 fiets en gehandicaptenvoertuig. Het bedrag hangt van de categorie af. Een fiets is geen auto met een lager rond bedrag.
Cautie
De zin dat iemand niet tot antwoorden verplicht is. Artikel 29 lid 2 Sv. Vóór een vraag over het feit. Niet bij personalia.
CityControl
Handhavingssysteem van gemeenten en vervoerders. Bestemming van een gekopieerd PV-concept, niet van dit portaal.
CJIB
Centraal Justitieel Incassobureau. Int de boete en telt € 9 administratiekosten bij het tarief uit het Feitenboekje.
Combibon
Eén vastlegging met twee sporen: een fiscale naheffing parkeerbelasting én een Mulder- of strafrechtelijk feit. Twee rechtsgronden. Niet één bedrag.
D
Domein I
Openbare ruimte. APV, afval, parkeren voor zover de akte dat dekt.
Domein II
Milieu, welzijn en infrastructuur. Natuur, dieren, visserij, vuurwerk.
Domein III
Onderwijs. Leerplicht en kwalificatieplicht.
Domein IV
Openbaar vervoer. Wet personenvervoer 2000.
Domein V
Werk, inkomen en zorg. Onder meer de Participatiewet.
Domein VI
Generieke opsporing. Verkeer alleen als de akte het artikel noemt. Domein I dekt rijden zonder rijbewijs niet erbij.
Draagplicht
Die is er niet. Je hoeft een identiteitsbewijs niet bij je te dragen. Wel geldt een toonplicht vanaf 14 jaar als een bevoegde ambtenaar inzage vordert.
Dwangsom
Last onder dwangsom: de overtreder moet herstellen, anders volgt een bedrag. Bestuursrecht. Geen feitcode uit het Feitenboekje.
E
Emplacement
Spoorwegterrein waar materieel staat of rijdt, buiten het reizigersperron. Geen plek om zelf iemand van het spoor te halen.
ExTH
Stichting Exameninstelling Toezicht en Handhaving. Neemt het examen BOA-basis en de permanente her- en bijscholing af.
F
Feitcode
Letter, drie cijfers en soms een kleine letter. Voorbeeld: F 185, R 545, E 100 a. De code staat in het Feitenboekje, niet in de wet zelf.
Feitenboekje
Lijst van het OM met feitcodes, modaliteit en tarief. Deze naslag gebruikt de uitgave van 1 januari 2026.
Fouillering
Veiligheidsfouillering aan de kleding, artikel 7 lid 3 Ambtsinstructie. Zoeken naar een wapen. Geen onderzoek aan het lichaam.
G
GBT
Gespreks- en benaderingstechnieken. Naast rechtskennis een examenonderdeel. In dit portaal ook het ABCD-model en het 5-stappenplan.
Gehandicaptenparkeerkaart
Moet geldig én duidelijk zichtbaar zijn. Zonder kaart op een gehandicaptenplaats: R 402 b, € 400 voor categorie 1 en 2, € 160 voor categorie 3.
H
Halt
Buitengerechtelijke afdoening voor een jeugdige vanaf 12 die het feit bekent en instemt. Onder de 16 ook de ouders. Niet elk feit is Halt-waardig.
Handboeien
Artikel 22 Ambtsinstructie. Alleen bij vluchtgevaar of direct gevaar voor de veiligheid, als een lichter middel niet volstaat. De reden hoort in het PV.
Heterdaad
Het feit wordt begaan of is net begaan. Artikel 128 Sv. Grond voor aanhouding op heterdaad.
Hoedanigheid
Of je als toezichthouder of als opsporingsambtenaar optreedt. Zeg het hardop. De ander moet het kunnen horen.
HOvJ
Hulpofficier van justitie. Een boa is dat niet. Overdracht van een aangehouden verdachte gaat naar de politie of de hulpofficier.
HTV
Mbo-opleiding Handhaving, Toezicht en Veiligheid. De route naar het examen BOA-basis.
I
Inlichtingenplicht
Artikel 17 Participatiewet. Inkomen, vermogen of een gezamenlijke huishouding melden. De boete zelf is artikel 18a en legt het college op.
K
Kentekenhouder
Bij een Mulderfeit aansprakelijk voor de gedraging. Geen verdachte. Geen cautie en geen staandehouding voor de beschikking zelf.
Kwalificatieplicht
Artikel 4a Leerplichtwet 1969. Een andere route dan relatief schoolverzuim. Niet door elkaar halen.
L
Last onder dwangsom
Herstelopdracht met een bedrag als de overtreder niet herstelt. Geen strafbeschikking.
Leerplicht
Artikel 2 Leerplichtwet 1969. Artikel 21 is vervallen. De school meldt relatief verzuim bij 16 uur in vier opeenvolgende lesweken, artikel 21a.
M
Medewerkingsplicht
In het toezicht. De ander moet gegevens geven die het toezicht vraagt. Stopt zodra je naar betrokkenheid bij een strafbaar feit vraagt. Dan eerst de cautie.
MEOS
Registratiesysteem van de politie. Geen boa-systeem. Een overgedragen zaak kan daar wel in landen.
Mini-pv
Verkort proces-verbaal op de bon: feitcode, korte waarneming en de artikelen die de verordening noemt. Geen uitgebreid dossier.
Modaliteit
m is Mulder, de Wahv. p is een politiestrafbeschikking met een vast bedrag. Een sterretje is een OM-feit zonder vast bedrag, zoals K 055 en D 515.
Mulder
Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, de Wahv. Bestuursrecht op kenteken. Geen verdachte.
N
Naheffingsaanslag
Fiscale parkeerbelasting van de gemeente. Het bedrag staat in de belastingverordening van díe gemeente. Niet in het Feitenboekje.
O
Openbare dronkenschap
Artikel 453 Sr, feitcode D 530, € 110. Niet hetzelfde als F 185.
OvJ
Officier van justitie. Beslist over vervolging. De boa levert het PV, de officier doet de zaak.
P
Parkeerschijf
Schijf in een blauwe zone. De feitcodes zitten rond R 400. Niet hetzelfde als een parkeermeter of een vergunning.
Perron
Reizigersgedeelte langs het spoor. Zonder geldig vervoerbewijs, als de vervoerder dat eist: E 101 b, € 110.
Personalia
Naam, voornamen, geboortedatum, geboorteplaats en adres. Geen verhoor. Geen cautie nodig. Geen BSN in dit portaal.
Peur
Vistuig in de binnenvisserij, geen hengel. Eén peur zonder schriftelijke toestemming is H 645 b, € 240.
PHB
Permanente her- en bijscholing. Het examen bij ExTH waarmee een boa de bekwaamheid op peil houdt.
Politiestrafbeschikking
Afdoening van het OM met een vast bedrag. Modaliteit p. F 185 is er een: € 170.
Proces-verbaal
Ambtelijk verslag, gesloten op ambtseed of ambtsbelofte. Dit portaal maakt een concept. Het bronsysteem maakt het PV.
R
Relatief verzuim
De jongere staat ingeschreven en komt niet geregeld. Meldnorm: 16 uur in vier opeenvolgende lesweken. Anders dan absoluut of luxe verzuim.
Ritprijs
Het NS-beding bij zwartrijden: direct pinnen is ritprijs plus € 50. Contant of uitstel van betaling is ritprijs plus € 70. Geen OM-tarief. Andere vervoerders hebben een eigen beding.
RTGB
Regeling Toetsing Geweldsbeheersing. Geweld melden en laten toetsen. De reden van het geweld staat in het PV.
RVV
Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990. De borden en de gedragsregels. De feitcodes zitten in de R-reeks.
S
Salduz
Recht op overleg met een advocaat vóór het verhoor, als iemand van zijn vrijheid is beroofd. Na aanhouding is dat een taak van de politie, niet van de boa op straat.
Sfeerovergang
De zin waarmee je van toezicht naar opsporing gaat. De medewerkingsplicht stopt. De cautie begint. Hardop, niet in je hoofd.
Snorfiets
Bromfiets die constructief niet sneller kan dan 25 km per uur. Een speed-pedelec is een bromfiets, geen snorfiets. Een fatbike is geen eigen categorie: het voertuig bepaalt de regel.
Sr
Wetboek van Strafrecht. De klassieke misdrijven en overtredingen, zoals artikel 184, 180, 350, 447e en 461.
Staandehouding
Artikel 52 Sv. Een verdachte laten stoppen om de identiteit te vragen. Geen aanhouding. Niet gebruiken voor een Mulderbon op kenteken.
Stilhouden
Een voertuig laten stoppen voor toezicht of een Wahv-gedraging. Geen verdachte en geen cautie, tot iemand gaat schelden of een strafbaar feit bekent.
Strafbeschikking
Beslissing van het OM zonder zitting. Geldboete of een andere straf. Verzet kan bij de officier, binnen de termijn op de beschikking.
Sv
Wetboek van Strafvordering. Bevoegdheden: staandehouding, aanhouding, cautie, verhoor.
T
Testaankoop
Alleen met opdracht en protocol, bijvoorbeeld bij alcoholverstrekking. Niet op eigen houtje een blik laten kopen.
Toezichthouder
Bevoegdheid uit de Algemene wet bestuursrecht. Medewerkingsplicht voor toezichtgegevens. Geen verhoor over een strafbaar feit.
Toonplicht
Artikel 2 van de Wet op de identificatieplicht. Vanaf 14 jaar een identiteitsbewijs ter inzage tonen als een bevoegde ambtenaar dat vordert. Geen draagplicht.
Tourniquet
Poortje naar perron of station. Maakt kenbaar dat een vervoerbewijs nodig is. Relevant voor E 101 b.
U
UvB
Uitstel van betaling. De administratieve weg bij reizen zonder geldig vervoerbewijs. Is die weg gebruikt, dan geen PV voor E 100 a.
V
Verbalisant
De opsporingsambtenaar die het proces-verbaal opmaakt en ondertekent.
Verblijfsontzegging
Verbod om in een aangewezen gebied of in het openbaar vervoer te zijn. Alleen handhaven als zij bekend is gemaakt, het gebied klopt en de termijn nog loopt.
Verdachte
Artikel 27 Sv. Er is een redelijk vermoeden van schuld. Vragen over het feit pas na de cautie.
Vervoerbewijs
Het document waarmee je mag reizen of, als de vervoerder dat eist, een station mag betreden. De wet schrijft vervoerbewijs. Het Feitenboekje schrijft vervoersbewijs. Op straat is het dezelfde kaart.
VISpas
De gangbare schriftelijke toestemming voor de binnenvisserij. Zonder toestemming met één of twee hengels: H 645 a, € 160.
W
Wahv
Zie Mulder. Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften.
WID
Wet op de identificatieplicht. Artikel 2 is de toonplicht vanaf 14 jaar. Het niet voldoen aan de vordering is artikel 447e Sr, feitcode D 517, € 110.
Wildplassen
Straattaal voor F 185. Officieel: binnen de bebouwde kom op een openbare plaats zijn natuurlijke behoefte doen buiten daarvoor bestemde plaatsen. Het boetebedrag is € 170.
Wp2000
Wet personenvervoer 2000. Artikel 70 is reizen zonder geldig vervoerbewijs. Artikel 72 is de orde. Artikel 73 is de aanwijzing.
WVW
Wegenverkeerswet 1994. Artikel 107, rijden zonder rijbewijs, is een overtreding: feitcode K 055, geen vast bedrag.
Z
Zakelijk weergegeven
De verklaring in je eigen woorden, kort. Woordelijk alleen als de woorden zelf het bewijs zijn, zoals bij belediging.
Zeven W's
Wie, Wat, Waar, Wanneer, Waarmee, Waarom en Hoe. De bouwstenen van het proces-verbaal in de PV-bouwer.
Zwartrijden
Reizen zonder geldig vervoerbewijs. Eerst uitstel van betaling. Komt er een PV, dan is de code E 100 a en het boetebedrag € 110.
Zwerfafval
Klein consumptieafval in de openbare ruimte, buiten de bak. Feitcode H 022, € 170. Een dump of storten buiten een inrichting is H 025, € 470.